Incoterms Nedir?
Uluslararası ticarette alıcı ve satıcı arasındaki sorumlulukların açık şekilde belirlenmesi büyük önem taşır. Ürünün hangi noktada teslim edileceği, taşıma masraflarını kimin üstleneceği, sigorta sorumluluğu ve riskin hangi aşamada devredileceği gibi konular Incoterms kuralları ile düzenlenir.
Incoterms (International Commercial Terms), Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) tarafından hazırlanan ve dünya genelinde kabul gören standart teslim şekilleridir. Günümüzde en güncel versiyon Incoterms 2020‘dir.
Doğru teslim şeklinin seçilmesi; maliyetlerin kontrol altına alınmasını, taraflar arasında anlaşmazlıkların önlenmesini ve lojistik sürecin daha verimli yönetilmesini sağlar.
Incoterms Neden Önemlidir?
Yanlış teslim şeklinin seçilmesi;
- Beklenmeyen taşıma maliyetlerine,
- Sigorta anlaşmazlıklarına,
- Teslimat gecikmelerine,
- Gümrük işlemlerinde karışıklıklara,
- Ticari uyuşmazlıklara
neden olabilir.
Bu nedenle uluslararası ticaret sözleşmelerinde Incoterms mutlaka açık şekilde belirtilmelidir.
Incoterms 2020 Teslim Şekilleri
EXW – Ex Works (İşyerinde Teslim)
EXW’de satıcının sorumluluğu en düşük seviyededir.
Satıcı ürünü kendi tesisinde hazır eder.
Bundan sonraki;
- yükleme,
- taşıma,
- ihracat işlemleri,
- ithalat işlemleri,
- vergiler
alıcı tarafından organize edilir.
Genellikle deneyimli ithalatçılar tarafından tercih edilir.
FOB – Free On Board
Denizyolu taşımacılığında en yaygın kullanılan teslim şekillerinden biridir.
Satıcı;
- ihracat işlemlerini tamamlar,
- yükü gemiye yükler.
Yük gemiye yüklendiği anda risk alıcıya geçer.
CFR – Cost and Freight
Satıcı navlun ücretini öder.
Ancak deniz yolculuğu sırasında oluşabilecek riskler yük gemiye yüklendiği anda alıcıya geçmektedir.
CIF – Cost, Insurance and Freight
CIF teslim şeklinde satıcı;
- navlunu,
- asgari taşıma sigortasını
üstlenmektedir.
Uluslararası denizyolu taşımacılığında oldukça yaygın kullanılmaktadır.
FCA – Free Carrier
Satıcı ürünü belirlenen taşıyıcıya teslim eder.
Risk bu noktada alıcıya geçer.
Karayolu ve havayolu taşımalarında sıkça tercih edilir.
CPT – Carriage Paid To
Satıcı taşıma ücretini öder.
Ancak risk, ürün ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde alıcıya geçmektedir.
CIP – Carriage and Insurance Paid To
CPT’ye benzer.
Farkı, satıcının daha kapsamlı taşıma sigortası yaptırmasıdır.
DAP – Delivered At Place
Satıcı ürünü belirlenen teslim noktasına kadar getirir.
İthalat vergileri ve gümrük işlemleri ise alıcının sorumluluğundadır.
DPU – Delivered at Place Unloaded
Satıcı ürünü belirtilen yerde boşaltılmış şekilde teslim eder.
Boşaltma sorumluluğu da satıcıya aittir.
DDP – Delivered Duty Paid
Alıcı açısından en rahat teslim şeklidir.
Satıcı;
- taşıma,
- ihracat,
- ithalat,
- vergiler,
- teslimat
dahil olmak üzere neredeyse tüm sorumlulukları üstlenir.
Hangi Teslim Şekli Daha Avantajlıdır?
Bu sorunun tek bir cevabı yoktur.
Seçim yapılırken;
- ürünün türü,
- taşıma yöntemi,
- ithalatçı ve ihracatçının deneyimi,
- ülke mevzuatı,
- maliyet yapısı
birlikte değerlendirilmelidir.
Örneğin;
- yeni başlayan ihracatçılar için FCA veya FOB daha uygun olabilir.
- deneyimli ithalatçılar EXW tercih ederek lojistik süreçlerini tamamen kontrol etmek isteyebilir.
- bazı alıcılar ise operasyonel kolaylık nedeniyle DAP veya DDP seçebilir.
Incoterms ile Gümrük Vergileri Aynı Şey midir?
Hayır.
Incoterms yalnızca tarafların teslim, maliyet ve risk paylaşımını düzenler.
Gümrük vergileri, ithalat izinleri ve ülke mevzuatı ise ilgili ülkenin yasal düzenlemelerine göre uygulanır.
Bu iki kavram sıkça karıştırılmaktadır.
İşletmelerin En Sık Yaptığı Hatalar
Uluslararası ticarette aşağıdaki hatalar oldukça yaygındır:
- Yanlış teslim şekli seçmek
- Sigorta kapsamını incelememek
- Sözleşmede Incoterms belirtmemek
- Teslim yerini açık yazmamak
- Taşıma türüne uygun olmayan teslim şeklini kullanmak
- Riskin hangi noktada devredildiğini bilmemek
Bu hatalar hem maliyetleri artırabilir hem de ticari anlaşmazlıklara neden olabilir.
Profesyonel Dış Ticaret Danışmanlığı Neden Önemlidir?
Teslim şeklinin doğru belirlenmesi yalnızca lojistik maliyetlerini değil, aynı zamanda gümrük işlemlerini, teslim sürelerini ve ticari riskleri de doğrudan etkiler.
Bu nedenle ithalat ve ihracat yapan işletmelerin, sözleşme hazırlığı aşamasında lojistik ve gümrük uzmanlarından destek alması uzun vadede önemli avantajlar sağlar.
Sonuç
Incoterms 2020 kuralları, uluslararası ticaretin ortak dilidir. Doğru teslim şeklinin seçilmesi; maliyetlerin kontrol edilmesini, sorumlulukların netleşmesini ve lojistik operasyonlarının daha güvenli yürütülmesini sağlar.
Başarılı bir dış ticaret operasyonu için Incoterms kurallarını anlamak ve ticari sözleşmelerde doğru şekilde uygulamak büyük önem taşımaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Incoterms 2020 nedir?
Uluslararası ticarette teslim, risk ve maliyet paylaşımını düzenleyen uluslararası kurallar bütünüdür.
En çok kullanılan teslim şekli hangisidir?
Sektöre göre değişmekle birlikte EXW, FOB, CIF, FCA ve DAP en yaygın kullanılan teslim şekilleri arasındadır.
Incoterms gümrük vergilerini belirler mi?
Hayır. Incoterms yalnızca teslim ve sorumluluk kurallarını belirler.
DDP ile DAP arasındaki fark nedir?
DDP’de ithalat vergileri ve gümrük işlemleri de satıcının sorumluluğundadır. DAP’ta ise bu yükümlülükler alıcıya aittir.
Incoterms her uluslararası satışta kullanılmalı mıdır?
Evet. Tarafların hak ve sorumluluklarının açık şekilde belirlenmesi için uluslararası satış sözleşmelerinde uygun Incoterms kuralının belirtilmesi tavsiye edilir.