TAREKS (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi), Türkiye’de ithalat ve ihracata konu belirli ürünlerin risk esasına göre denetlenmesini sağlayan elektronik bir kontrol sistemidir.
Bu sistem sayesinde bazı ürünler, fiziksel denetime tabi tutulmadan elektronik ortamda değerlendirilirken, riskli görülen işlemler için ek kontrol veya denetim uygulanabilir.
TAREKS, dış ticaret işlemlerinin daha etkin ve hızlı yürütülmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
TAREKS Ne Anlama Gelir?
TAREKS’in açılımı Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemidir.
Sistem, ilgili kamu kurumlarının denetim süreçlerini elektronik ortamda yürütmesine yardımcı olur ve risk analizine göre kontrol mekanizmasını işletir.
TAREKS Hangi Ürünlerde Kullanılır?
TAREKS kapsamında değerlendirilebilecek ürünler zaman içinde değişebilmektedir.
Genel olarak;
- Sanayi ürünleri
- Tüketici ürünleri
- Elektrikli ve elektronik ürünler
- Makine ekipmanları
- Oyuncaklar
- Kişisel koruyucu donanımlar
- Bazı kimyasal ürünler
gibi belirli ürün grupları sistem kapsamında yer alabilir.
Hangi ürünlerin TAREKS’e tabi olduğu güncel mevzuata göre belirlenmektedir.
TAREKS Nasıl Çalışır?
Genel süreç şu şekilde ilerler:
- İthalat veya ihracat işlemi için başvuru yapılır.
- Sistem elektronik ortamda risk değerlendirmesi gerçekleştirir.
- Risk analizine göre ürün;
- Doğrudan onay alabilir,
- Belge kontrolüne yönlendirilebilir,
- Fiziki denetime tabi tutulabilir.
- Kontrol süreci tamamlandıktan sonra işlem sonuçlandırılır.
Her başvuru aynı değerlendirme sürecinden geçmeyebilir.
TAREKS’in Avantajları Nelerdir?
TAREKS sistemi;
- Risk esaslı denetim yapılmasını sağlar.
- Gereksiz fiziksel kontrolleri azaltabilir.
- Elektronik başvuru imkânı sunar.
- İşlem sürelerinin kısalmasına katkı sağlayabilir.
- Kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına yardımcı olur.
- Dış ticaret süreçlerinde dijitalleşmeyi destekler.
TAREKS Başvurusu Nasıl Yapılır?
Başvuru yöntemi, ürün grubuna ve ilgili kurumun uygulamalarına göre değişebilir.
Genel olarak;
- Elektronik başvuru yapılır.
- Ürün bilgileri sisteme girilir.
- Gerekli belgeler yüklenir.
- Risk değerlendirmesi tamamlanır.
- Sonuç elektronik ortamda görüntülenebilir.
Başvuru sürecinde istenen belgeler ürünün niteliğine göre farklılık gösterebilir.
TAREKS ile CE Belgesi Aynı Şey midir?
Hayır.
CE Belgesi, ürünün belirli Avrupa Birliği teknik düzenlemelerine uygun olduğunu gösteren bir uygunluk işaretidir.
TAREKS ise belirli ürünlerin ithalat ve ihracatında uygulanan risk esaslı elektronik kontrol sistemidir.
Bazı ürünlerde CE uygunluğu ile ilgili kontroller TAREKS sürecinin bir parçası olabilir; ancak iki kavram aynı değildir.
TAREKS Sürecinde Nelere Dikkat Edilmelidir?
Başarılı bir işlem için;
- Ürün bilgilerinin doğru hazırlanması
- GTİP kodunun doğru belirlenmesi
- Teknik belgelerin eksiksiz olması
- Uygunluk belgelerinin güncel olması
- İlgili mevzuatın takip edilmesi
önem taşımaktadır.
Eksik veya hatalı bilgi, kontrol sürecinin uzamasına neden olabilir.
TAREKS Kapsamına Girmeyen Ürünler Var mıdır?
Evet.
Her ürün TAREKS kapsamında değildir.
Ürünün;
- GTİP kodu,
- Teknik özellikleri,
- İlgili mevzuatı,
- İthalat şekli
gibi kriterlere göre TAREKS kapsamı değerlendirilmektedir.
Bu nedenle işlem öncesinde ürünün güncel durumunun kontrol edilmesi önemlidir.
Online Gümrük ile Dış Ticaret Süreçlerinizi Kolaylaştırın
Online Gümrük, ithalat ve ihracat süreçlerinde profesyonel gümrük müşavirliği ve dış ticaret danışmanlığı hizmeti sunmaktadır.
Uzman ekibimiz;
- TAREKS süreçleri
- İthalat gümrükleme
- İhracat işlemleri
- GTİP danışmanlığı
- Uygunluk süreçleri
- Dış ticaret danışmanlığı
konularında işletmelere destek sağlamaktadır.
Sonuç
TAREKS, belirli ürünlerin dış ticarette risk esasına göre denetlenmesini sağlayan önemli bir elektronik kontrol sistemidir.
Ürünün TAREKS kapsamına girip girmediğinin önceden belirlenmesi ve gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması, ithalat ve ihracat işlemlerinin daha sorunsuz ilerlemesine katkı sağlayacaktır.
Sık Sorulan Sorular
TAREKS nedir?
TAREKS, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi’nin kısaltmasıdır.
Her ürün TAREKS’e tabi midir?
Hayır. Yalnızca ilgili mevzuatta belirtilen ürün grupları TAREKS kapsamında değerlendirilmektedir.
TAREKS ile CE Belgesi aynı şey midir?
Hayır. CE bir uygunluk işaretidir; TAREKS ise elektronik risk esaslı kontrol sistemidir.
TAREKS başvurusu elektronik olarak yapılabilir mi?
Evet. Başvurular ilgili elektronik sistemler üzerinden gerçekleştirilmektedir.
TAREKS sürecinde fiziki denetim yapılabilir mi?
Evet. Risk değerlendirmesi sonucunda bazı ürünler fiziki kontrole yönlendirilebilir.