DAT (Delivered at Terminal), Incoterms® 2010 kapsamında kullanılan bir teslim şeklidir. Bu kural, Incoterms® 2020 ile yürürlükten kaldırılmış ve yerine DPU (Delivered at Place Unloaded) teslim şekli getirilmiştir.
Buna rağmen DAT terimi hâlâ eski sözleşmelerde, bazı ticari belgelerde ve internet üzerindeki kaynaklarda görülebilmektedir. Bu nedenle DAT’ın ne anlama geldiğini bilmek, dış ticaret profesyonelleri için önem taşır.
DAT Ne Anlama Gelir?
DAT’ın açılımı Delivered at Terminal olup Türkçeye “Terminalde Teslim” olarak çevrilmektedir.
Bu teslim şeklinde satıcı, malları belirlenen terminale kadar taşır ve boşaltılmış olarak alıcının kullanımına hazır hâle getirir.
Terminal;
- Liman terminali
- Konteyner terminali
- Havalimanı terminali
- Demiryolu terminali
- Lojistik merkezi
gibi farklı yerler olabilir.
DAT Neden Kaldırıldı?
Incoterms® 2020 hazırlanırken, teslim yerinin yalnızca bir terminal ile sınırlandırılması yerine daha esnek bir yapı oluşturulmuştur.
Bu nedenle DAT kaldırılmış ve yerine DPU (Delivered at Place Unloaded) getirilmiştir.
Yeni düzenleme sayesinde mallar yalnızca terminalde değil, tarafların belirlediği farklı teslim noktalarında da boşaltılmış olarak teslim edilebilmektedir.
DAT Teslim Şeklinde Satıcının Sorumlulukları
Incoterms® 2010 döneminde satıcı genel olarak;
- Malları sözleşmeye uygun hazırlamak
- İhracat gümrük işlemlerini tamamlamak
- Uluslararası taşıma organizasyonunu yapmak
- Malları belirlenen terminale ulaştırmak
- Malları terminalde boşaltmak
- Gerekli ticari belgeleri hazırlamak
ile sorumluydu.
DAT Teslim Şeklinde Alıcının Sorumlulukları
Alıcı genel olarak;
- İthalat gümrük işlemlerini yürütürdü.
- Vergi ve diğer mali yükümlülükleri yerine getirirdi.
- Malların terminalden sonraki iç taşımalarını organize ederdi.
DAT ile DPU Arasındaki Fark
DAT ve DPU büyük ölçüde benzer teslim şekilleridir.
Ancak önemli bir fark bulunmaktadır.
DAT
Teslim yeri yalnızca terminal olarak belirlenebilirdi.
DPU
Teslim yeri terminal ile sınırlı değildir.
Mallar;
- Depo
- Fabrika
- Şantiye
- Lojistik merkezi
- Antrepo
- Dağıtım merkezi
gibi tarafların belirlediği herhangi bir noktada boşaltılmış olarak teslim edilebilir.
Bu nedenle DPU, DAT’a göre daha esnek bir teslim şeklidir.
DAT ile DAP Arasındaki Fark
DAT ve DAP sıkça karıştırılmaktadır.
DAT
Mallar teslim noktasında boşaltılmış olarak teslim edilirdi.
DAP
Mallar teslim noktasında boşaltılmadan alıcının tasarrufuna sunulur.
Boşaltma sorumluluğu bakımından iki teslim şekli arasında önemli bir fark bulunmaktadır.
Eski Sözleşmelerde DAT Görülürse Ne Yapılmalıdır?
Eski tarihli sözleşmelerde veya belgelerde DAT ifadesi yer alıyorsa;
- Sözleşmenin hangi Incoterms® sürümüne göre hazırlandığı kontrol edilmelidir.
- Teslim noktası açıkça belirtilmelidir.
- Tarafların sorumlulukları yeniden değerlendirilmelidir.
- Gerekirse sözleşme güncellenerek DPU veya uygun başka bir Incoterms® kuralı kullanılmalıdır.
DAT Günümüzde Kullanılıyor mu?
Incoterms® 2020’nin yürürlüğe girmesiyle birlikte yeni sözleşmelerde DAT yerine DPU kullanılmaktadır.
Ancak eski ticari belgelerde, eğitim materyallerinde ve geçmiş sözleşmelerde DAT terimine rastlamak mümkündür.
Bu nedenle DAT’ın tarihsel olarak bilinmesi hâlâ önemini korumaktadır.
Online Gümrük ile Incoterms Danışmanlığı
Online Gümrük, Incoterms® kuralları, uluslararası lojistik ve gümrük müşavirliği alanlarında işletmelere profesyonel danışmanlık sunmaktadır.
Uzman ekibimiz;
- İthalat gümrükleme
- İhracat gümrükleme
- Lojistik koordinasyonu
- Incoterms® danışmanlığı
- Dış ticaret danışmanlığı
- Belge kontrolü
konularında işletmelere destek vermektedir.
Sonuç
DAT, Incoterms® 2010’da kullanılan ancak Incoterms® 2020 ile yürürlükten kaldırılan bir teslim şeklidir.
Günümüzde yeni sözleşmelerde DPU kullanılmaktadır. Bununla birlikte eski belgeleri yorumlayabilmek ve geçmiş sözleşmeleri doğru değerlendirebilmek için DAT teslim şeklinin bilinmesi faydalıdır.
Sık Sorulan Sorular
DAT ne demektir?
DAT, “Delivered at Terminal” anlamına gelir ve Incoterms® 2010’da kullanılan bir teslim şeklidir.
DAT hâlâ kullanılabilir mi?
Yeni sözleşmelerde Incoterms® 2020 esas alındığında DAT yerine DPU kullanılmaktadır.
DAT neden kaldırıldı?
Teslim yerini yalnızca terminal ile sınırlandırdığı için daha esnek olan DPU kuralı ile değiştirilmiştir.
DAT ile DPU arasındaki fark nedir?
DAT yalnızca terminal teslimini kapsarken, DPU tarafların belirlediği farklı teslim noktalarında boşaltılmış teslim yapılmasına olanak tanır.
Eski bir sözleşmede DAT yazıyorsa ne yapılmalıdır?
Sözleşmenin hangi Incoterms® sürümüne göre hazırlandığı kontrol edilmeli ve teslim şartları buna göre değerlendirilmelidir.