FAS (Free Alongside Ship), Incoterms® 2020 kapsamında tanımlanan ve yalnızca denizyolu ile iç su yolu taşımacılığında kullanılan teslim şekillerinden biridir.
FAS teslim şeklinde satıcı, malları kararlaştırılan yükleme limanında geminin yanına kadar getirerek teslim yükümlülüğünü yerine getirir. Bu aşamadan sonraki işlemler ve yükleme organizasyonu taraflar arasındaki sözleşmeye göre yürütülür.
Özellikle dökme yük, maden, tarım ürünleri ve büyük hacimli denizyolu taşımalarında tercih edilen bir teslim şeklidir.
FAS Ne Anlama Gelir?
FAS’nin açılımı Free Alongside Ship olup Türkçeye “Gemi Doğrultusunda (Yanında) Teslim” olarak çevrilmektedir.
Bu teslim şeklinde mallar, belirlenen yükleme limanında geminin yanına kadar getirilir ve teslim gerçekleştirilmiş sayılır.
Teslim limanının satış sözleşmesinde açık ve eksiksiz şekilde belirtilmesi büyük önem taşır.
FAS Teslim Şeklinde Satıcının Sorumlulukları
Satıcı genel olarak;
- Malları sözleşmeye uygun şekilde hazırlamak
- Ambalajlama ve etiketleme işlemlerini tamamlamak
- İhracat gümrük işlemlerini yürütmek
- Malları belirlenen yükleme limanına ulaştırmak
- Malları geminin yanına teslim etmek
- Gerekli ticari belgeleri hazırlamak
ile sorumludur.
FAS Teslim Şeklinde Alıcının Sorumlulukları
Alıcı genel olarak;
- Malların gemiye yüklenmesini organize eder.
- Deniz navlununu planlar.
- Gerekli görülmesi hâlinde taşıma sigortasını yaptırır.
- İthalat gümrük işlemlerini tamamlar.
- Vergi ve diğer mali yükümlülükleri yerine getirir.
- Nihai teslimat sürecini organize eder.
FAS Hangi Taşıma Türlerinde Kullanılır?
FAS yalnızca;
- Denizyolu taşımacılığı
- İç su yolu taşımacılığı
için kullanılmalıdır.
Karayolu, havayolu, demiryolu veya multimodal taşımacılıkta FAS yerine diğer Incoterms® kuralları tercih edilmelidir.
FAS Teslim Şeklinin Avantajları
FAS teslim şeklinin başlıca avantajları şunlardır:
- Büyük hacimli deniz taşımalarında kullanılabilir.
- Tarafların sorumlulukları açık şekilde belirlenebilir.
- Dökme yük ve proje yüklerinde uygun bir çözüm sunabilir.
- Alıcı, taşıma organizasyonu üzerinde daha fazla kontrol sağlayabilir.
FAS ile FOB Arasındaki Fark
FAS ve FOB teslim şekilleri birbirine benzer görünse de önemli farklılıklar içerir.
FAS
Satıcı malları geminin yanına kadar getirir.
FOB
Satıcı malları gemiye yükleyerek teslim yükümlülüğünü yerine getirir.
Bu nedenle yükleme sorumluluğu bakımından iki teslim şekli arasında önemli bir fark bulunmaktadır.
FAS ile CFR Arasındaki Fark
FAS tesliminde satıcının sorumluluğu geminin yanına kadar devam eder.
CFR teslim şeklinde ise satıcı deniz taşımasını organize ederek navlun ücretini üstlenir.
Hangi teslim şeklinin kullanılacağı, tarafların ticari ihtiyaçlarına ve lojistik planlamasına göre belirlenmelidir.
FAS Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
FAS teslim şeklinde aşağıdaki hususlar açıkça belirlenmelidir:
- Yükleme limanı
- Teslim tarihi
- Gemi bilgileri
- Yükleme programı
- Ticari belgeler
- Tarafların sorumlulukları
Özellikle liman operasyonlarının önceden planlanması, sürecin sorunsuz ilerlemesine katkı sağlar.
FAS Kimler İçin Uygundur?
FAS teslim şekli özellikle;
- Maden ihracatçıları
- Tahıl ve tarım ürünleri ihracatçıları
- Dökme yük taşımacılığı yapan firmalar
- Çelik ve metal sektörü
- Büyük hacimli deniz taşımacılığı gerçekleştiren işletmeler
tarafından tercih edilmektedir.
Online Gümrük ile Profesyonel Dış Ticaret Hizmetleri
Online Gümrük, denizyolu taşımacılığı, gümrük müşavirliği ve dış ticaret süreçlerinde işletmelere profesyonel destek sunmaktadır.
Uzman ekibimiz;
- İthalat gümrükleme
- İhracat gümrükleme
- Deniz taşımacılığı süreçleri
- Lojistik koordinasyonu
- Dış ticaret danışmanlığı
- Incoterms® danışmanlığı
alanlarında çözüm odaklı hizmet vermektedir.
Sonuç
FAS, yalnızca denizyolu ve iç su yolu taşımacılığında kullanılan önemli Incoterms® teslim şekillerinden biridir.
Özellikle dökme yük ve büyük hacimli sevkiyatlarda tercih edilen bu teslim şekli, tarafların sorumluluklarının ve teslim noktasının açık şekilde belirlenmesi hâlinde uluslararası ticaret operasyonlarının güvenli ve planlı yürütülmesine katkı sağlar.
Sık Sorulan Sorular
FAS ne demektir?
FAS, “Free Alongside Ship” anlamına gelir ve satıcının malları yükleme limanında geminin yanına kadar teslim ettiği Incoterms® teslim şeklidir.
FAS hangi taşıma türlerinde kullanılabilir?
Yalnızca denizyolu ve iç su yolu taşımacılığında kullanılabilir.
FAS ile FOB arasındaki fark nedir?
FAS’ta mallar geminin yanına teslim edilirken, FOB’da satıcı malları gemiye yükleyerek teslim yükümlülüğünü yerine getirir.
FAS hangi sektörlerde yaygın olarak kullanılır?
Madencilik, tarım, dökme yük taşımacılığı, metal ve ağır sanayi sektörlerinde sıkça tercih edilmektedir.
FAS teslim şekli konteyner taşımacılığı için uygun mudur?
FAS, daha çok geleneksel denizyolu yüklemeleri için kullanılır. Konteyner taşımalarında ise işlemin özelliklerine göre farklı Incoterms® kuralları tercih edilebilir.